Czesław Błaszczak

Czesław Błaszczak (1907.06.19 - 1985.08.19)

Na arenę turniejową na dobre wkroczył w 1931 r., gdy w wieku 24 lat zasilił szeregi Krakowskiego Klubu Szachistów. Miał już za sobą kilka cennych sukcesów w turniejach klubowych. Debiutował w 1926 r. w mistrzostwach Krakowa niezłą V-VI lokatą, zaś w 1930 r. zajął w championacie KKSz wysokie III miejsce.

Czesław Błaszczak urodził się w podwawelskim grodzie 19 czerwca 1907 r. W szachy zaczął grać w 15 roku życia. Uczęszczał w tym okresie do słynnego krakowskiego gimnazjum im. Jana III Sobieskiego, które przed nim ukończyło kilku znanych mistrzów gry królewskiej: Aleksander Ameisen, Józef Dominik, Józef Bannet, Mieczysław Gałuszka i Bolesław Mikiewicz. Już po dwóch latach nauki wygrał pierwszy turniej - oczywiście mistrzostwa gimnazjum. W 1934 r., tuż przed II drużynowymi mistrzostwami Polski w Katowicach, zwyciężył w prestiżowym turnieju 40-lecia KKSz, uzyskując 14,5 p. z 17 partii. Wyprzedził wówczas czołowych graczy Krakowa: Tadeusza Ciejkę, Mieczysława Gałuszkę i Antoniego Bocheńskiego.

Obrona Skandynawska Antoni Bocheński - Czesław Błaszczak, Kraków 1933 r., 1. e4 Sf6 2. Sc3 d5 3. ed5 Sd5 4. S:d5 H:d5 5. Sf3 G94 6. Ge2 Sc6 7. 0-0 e6 8. Sd4 S:d4 9. G:94 hS 1 C. Ge2 Gd6 11. We1 He5 12.93 h4 13. c3 h93 14. f93 W:h2 15. GbS+ H:bS 16. K:h2 Sf5 17. W91 Hd3 18.Hf1 G:93+ 19. Kh3 0-0-020. H:d3 W:d3 21. K92 Gf4 22. Kf1 e5 23. Ke1 95 24. a4 e4 25. a5 Sh4 26. Ke2 Sf3 27. Wh1 Gh2 28. Wa3 94 29. W:h2 S:h2 30. Kf2 Sf3 i białe poddały się. 

Nieco później w mistrzostwach miasta zdobył lokatę IV-VII (8,5 p. z 15). Uzyskane wówczas wyniki zapewniły mu awans do reprezentacji miasta na turniej, który odbył się w stolicy Górnego Śląska. W Katowicach był czołowym zawodnikiem na V szachownicy -zdobył w sumie 4,5 p. z 7 gier. Pokonał m.in. przedstawiciela Wilna - Borkuma i dr. Potykę z Katowic, zaś remisy osiągnął m.in. w pojedynkach z Jerzym Jagielskim z Warszawy, dr. Kahane z Łodzi oraz mistrzem Gniezna Janem Bogdasem.

Pod koniec lat trzydziestych zaliczał się już do najsilniejszych graczy miasta. Ceniona w kręgach szachistów "Gazeta Polska" zakwalifikowała Błaszczaka do graczy I kategorii, w towarzystwie m.in. Rafała Feinmessera, Edwarda Arłamowskiego, Leona Widermańskiego, Antoniego Zabłudowskiego, Emila Sojki i Izaaka Grynfelda.

Na przełomie listopada i grudnia 1938 r. wystąpił w eliminacjach do mistrzostw Polski. Turniej ten zorganizowało konkurencyjne do KKSz - Towarzystwo Miłośników Gry Szachowej im. Józefa Dominika. W imprezie zwyciężył Izaak Schachter 12 p. (z 14) przed Tandetnikiem 11,5 p., J. Gadalińskim, I. Grynfeldem po 10,5 p., C. Błaszczakiem, K. Friedmanem po 10 p. Niestety dobrego wyniku w przyszłości nie zdyskontował, z uwagi bowiem na sytuację w kraju i wybuch wojny we wrześniu 1939 r., planowane mistrzostwa kraju nie doszły do skutku.

W latach trzydziestych Błaszczak był szachistą nader aktywnym. Obok gry w turniejach klubowych i w mistrzostwach miasta uczestniczył w symultanach oraz imprezach pokazowych. Miał okazję potykać się z czołowymi graczami świata m.in. z arcymistrzami: Akibą Rubinsteinem (1931 r.), Andre Lilienthalem (1935 r., uzyskał remis), Dawidem Przepiórką (1939 r., wygrał) i Bońsem Kostićem. Z tym ostatnim w 1935 r. w "normalnym" meczu osiągnął zaszczytny wynik: +1=1-1. specjaliści pisali wówczas o nim: "Dobry znawca literatury, jest typem gracza twardego o skłonnościach do gry pozycyjnej choć i gra kombinacyjna nie jest mu obca".

W ostatnich imprezach przed wybuchem II wojny światowej zanotował kolejne sukcesy. Wspólnie z reprezentacją miasta zwyciężył w rozegranych w stolicy drużynowych mistrzostwach kraju Pocztowego Przysposobienia Wojskowego. Następnie triumfował na swojej szachownicy (pokonał Romana Bąka i Kukuczkę) w cyklicznym meczu Kraków -Śląsk (18-13). W końcu w championacie KKSz podzielił I-II nagrodę. W tym czasie pełnił również obowiązki referenta technicznego KKSz.

Pionem Hetmańskim Czesław Błaszczak - Wyrwicz (Bydgoszcz), Warszawa 1939 r ., 1. d4 d5 2. Sf3 Sf6 3. e3 c6 4. Gd3 Sbd7 5. Sbd2 e6 6.0-0 Gd6 7. e4 de4 8. S:e4 S:e4 9. G:e4 Sf6 10. Gd3 Hc711. We1 0-012. b3 Gb4 13. Gd2 Sd5 14. c3! S:c3 15. Hc2 Sd5 16. G:h7+ Kh8 17. G:b4 S:b418. Hc5 Wd819. Hh5 Hf4 20. Sg5 Wd7 21. W:e6 czarne poddały się.

Lata wojny i okupacji spędził w Krakowie. Grywał tu w szachy w kawiarni Plastyków oraz w turniejach korespondencyjnych organizowanych przez redakcję "Gońca Krakowskiego".

Obrona Hetmańsko-Indyjska Czesław Błaszczak - prof. Tadeusz Ciejka, Kraków, 1943 r., 1. d4 Sf6 2. Sf3 e6 3. c4 b6 4. Sc3 Gb7 5. e3 d6 6. Gd3 Sbd7 7. e4 e5 8.0-0 g6 9. de5 S:e5 10. S:e5 de5 11. Gg5 Gg712. Hf3 h613. Gh4 g514. Gg3 He715. Hf5 Sh516. Sd5 Hd617. Wfd1 Sf4 18. c5! H:c5 19. b4 G:d5 20. ed5 H:b4 21. Wab1 Hd6 22. Gb5+ Ke7 23. Wbc1 a6 24. W:c7+! czarne poddały się. 

W 1943 r. rozegrał niewielki mecz korespondencyjny z czołowym graczem niemieckim Alfredem Brinckmannem z Kolonii. Wyjeżdżał również do Częstochowy, gdzie grywał w konspiracyjnych symultanach. W 1945 r., jeszcze w czasie działań wojennych, uzyskał II nagrodę w mistrzostwach Krakowa.

Tuż po zakończeniu wojny wyjechał do Wrocławia. Dzięki jego zaangażowaniu została uratowana przed zniszczeniem bogata biblioteka Adolfa Anderssena. w 1946 r. zwyciężył w pierwszych powojennych mistrzostwach Wrocławia (9,5 p. z 11 partii). Dzięki temu awansował do mistrzostw Polski, które odbyły się w Sopocie. W turnieju tym zagrał dobrze i co najważniejsze skutecznie. Wysoka V lokata zapewniła mu tytuł mistrza krajowego. W kolejnej imprezie, III drużynowych mistrzostwach Polski w Katowicach (1946 r.), grał oczywiście w reprezentacji Wrocławia na I szachownicy. Uzyskał w 7 potyczkach 5 p. Za poniższą partię otrzymał nagrodę "za piękność" w wysokości 1 000 zł.

Obrona Merańska Czesław Błaszczak - Alfred Czarnota, Katowice 1946 r., 1. d4 d5 2. Sf3 e6 3. c4 c6 4. Sc3 Sd7 5. e4 de4 6. S:e4 Sgf6 7. Sc3 Gd6 8. Gd3 0-0 9. Gg5 Hc7 10.0-0 a6 11. Hc2 h6 12. Gh4 e5 13. c5 Ge7 14. Gg3 Sh5 15. Wfe1 S:g3 16. hg3 Gf6 17. Se4 ed4 18. Sd6 Wd8 19. S:f7! S:c5 20. S:d8 S:d3 21. We8+ Kh7 22. H:d3+ g6 23. Hb3 Hg7 24. Sf7 czarne poddały się.

W indywidualnych mistrzostwach kraju wystąpił jeszcze w latach: 1948,1950,1952, 1954 i w 1955 r. Nigdy wszakże nie udało mu się powtórzyć rezultatu z 1946 r. Był natomiast wielokrotnym mistrzem Wrocławia i Dolnego Śląska. Z niekompletnych danych wynika, iż triumfował w tych rozgrywkach m.in. w latach 1946-1947,1955-1956 i w 1960 r. Wielokrotnie reprezentował Wrocław i tamtejsze kluby w drużynowych mistrzostwach kraju. Pod koniec lat czterdziestych i na początku pięćdziesiątych grał oczywiście na I szachownicy. Szczególnie udane dla niego były championaty Polski w Łodzi (1947 r.), we Wrocławiu (1948 r.) oraz liga dojazdowa w 1955 r., gdy bezapelacyjnie wygrał najtrudniejszą I szachownicę z wynikiem 8 p. z 10 partii.

Pionem Hetmańskim Czesław Błaszczak - Kazimierz Makarczyk, Łódź 1947 r., 1. d4 Sf6 2. Sf3 e6 3. Gg5 c5 4. e4 cd4 5. Sbd2 Sc6 6. Gd3 d6 7.0-0 Ge7 8. Se1 h6 9. G:f6 G:f6 10. f4 e5 11. f5 0-012. S1f3 Sb4 13. a3 S:d3 14. cd3 d5 15. g4 b6 16. ed5 Gb717. Se4 G:d518. He2 We819. Wae1 Wc8 20. Hg2 Gg5 21. Sf:g5 hg5 22. Wf2 f6 23. h4 gh4 24. g5 G:e4 25. H:e4 Kf7 26. H:h4 Ke7 27. g6 Wh8 28. W:e5+ Kd6 29. H:d4+ Kc7 30. Wd5 He7 31. We2 i czarne poddały się.

W 1956 r. wystąpił w czwórmeczu: Polska A - Polska B – Czechosłowacja - Węgry. Uzyskał wówczas 2,5 p. w 5 partiach. Dwukrotnie pokonał grającego w I reprezentacji Polski Jana Gadalińskiego, zremisował z Frantiskiem Pithartem (Czechosłowacja) oraz uległ Juliusowi Koźmie (Czechosłowacja) i wschodzącej gwieździe światowych szachów -Lajosowi Portischowi (Węgry). Od 1959 r. regularnie grywał również we wrocławskich indywidualnych turniejach międzynarodowych. W sumie pokazał się na trzech imprezach (1959, 1970, 1971 r.). Był również uczestnikiem wrocławskich międzynarodowych zawodów drużynowych, a także turniejów błyskawicznych o puchar "Słowa Polskiego" i "Gazety Robotniczej" .W końcu reprezentował miasto w pojedynkach drużynowych z Lipskiem, Pragą, Hradec Kralove, Dessau, Dreznem, Berlinem, Poczdamem, Poznaniem, Katowicami, Opolem i Warszawą. W ramach tych rozgrywek miał okazję potykać się z prof. Andrzejem Kwileckim, Ryszardem Drozdem, Wernerem Golzem, Burkhardem Malichem, Wiktorem Balcarkiem, Adamem Mięsowiczem i Władysławem Łuczynowiczem

Partia Nieregularna Czesław Błaszczak - Władysław Łuczynowicz, Wrocław 1965 r ., 1. Sf3 Sf6 2. b3 d5 3. Gb2 c5 4. e3 Sc6 5. Se5 Hc7 6. f4 Gf5 7. Gb5 e6 8.0-0 Gd6 9. G:c6+ bc6 10. d3 0-011. Sd2 h6 12. He1 Gh7 13. H93 Se8 14. Hh3 Gf5 15.94 Gh7 16. Sef3 G96 17 .f5 ef5 18. 9f5 Hc8 19. e4 f6 20. H94 Gf7 21. Hh4 Hc7 22. Kh1 Wb8 23. W91 Kh7 24. W94 c4 25. Wa91 W98 26. Gc1 cd3 27. cd3 c5 28. Sf1 c4 29. Sd4 cb3 30. Gd2 b2 31. Se6 G:e6 32. G:h6 Wf8 33. fe6 K98 34. G:97 H:97 35. Hh6 Wb7 36. Wh4 i czarne poddały się.

Był również Czesław Błaszczak mistrzem Polski "Pocztowców" i "Łącznościowców". W latach pięćdziesiątych aktywnie udzielał się we władzach Polskiego Związku Szachowego. Pełnił nawet obowiązki kapitana sportowego.

Przez wiele lat reprezentował barwy Wrocławskiego Klubu Szachowego, AZS, "Startu", "Kolejarza" i w końcu "Hetmana". Tego pierwszego, podobnie jak i Okręgowego Związku Szachowego we Wrocławiu był współorganizatorem. 14 grudnia 1945 r. na łamach "Słowa Polskiego" inż. Tadeusz Tułasiewicz donosił: " W dniu 9 grudnia w lokalu Związku Zawodowego Dziennikarzy RP odbyło się organizacyjne zebranie szachistów i sympatyków szachów (...). Przybyli w niespodziewanie dużej liczbie szachiści uznali konieczność zorganizowania się w klub, który by szerzył grę w szachy na terenie miasta (...). Klub przyjął nazwę Wrocławski Klub Szachowy. Na czele zarządu stanął obywatel Błaszczak, wicemistrz Krakowa na rok 1945, który obecnie przebywa na stałe we Wrocławiu".

Z chwilą zakończenia kariery wyczynowej zajął się pracą trenerską. To z jego szkółki wyszli m.in. Zbigniew Jaśnikowski, Franciszek Borkowski, Zbigniew Terlecki oraz wielu innych znanych dolnośląskich szachistów. Był wspaniałym pedagogiem. Przez ponad 30 lat służył swoją wiedzą i doświadczeniem młodym adeptom królewskiej gry. Zmarł we Wrocławiu 19 sierpnia 1985 r. Od 1986 r. w mieście nad Odrą regularnie odbywają się młodzieżowe turnieje poświęcone jego pamięci.

Zestawienie wyników Czesława Błaszczaka w latach 1926-1972:

Rok  Miasto      (mistrzostwa) uczest. miejsce, pkt
1926 Kraków (m. KKSz) 14 V-VIII 5 z 13
1929/1930 Kraków (m. KKSz) 11 III 7,5 z 10
1930 Kraków (m. KKSz) 10 VIII 3,5 z 9
1933 Kraków (m. KKSz) 18 I 1 4,5 z 17
1934 Kraków (m. KKSz) 20 II 17 z 19
1934 Katowice (DMP, V szach) 8 III 4,5 z 7
1934 Kraków (m. miasta) 16 IV-VII 8,5 z 15
1936 Kraków (m. KKSz) 17 I 14,5 z 17
1937 Kraków (m. miasta) 14 III 9 z 13
1938 Kraków (m. KKSz) 10 I-II 6-z 9
1938 Kraków (m. miasta) 15 VII 9 z 14
1939 Kraków (m. KKSz) 12 I-II 10 z 11
1945 Kraków (m. miasta) ? II ?
1946 Wrocław (m. miasta) 12 I 9,5 z 11
1946 Wrocław (m. WKSz) 22 I ?
1946 Sopot (m. Polski) 22 V-VI 1 3,5 z 21
1947 Wrocław (m. miasta) 11 I 8 z 10
1947 Łódź (DMP, I szach) 10 V-VI 4,5 z 9
1947 Łódź (m. miasta) 16 VIII 9 z 15
1948 Kraków (m. Polski) 21 XIII 10 z 20
1948 Wrocław (DMP, I szach) 12 II 6 z 9
1949 Legnica (m. Dolnego Śląska) 11 V 5,5z10
1949 Warszawa (m. pocztowców) 22 I ?
1949 Legnica (półfinał m. Polski) 12 II 7 z 11
1950 Bielsko (m. Polski) 16 XI-XIII 6,5 z 15
1951 Katowice (półfinał m. Polski) 11 I 8,5 z 10
1952 Legnica (półfinał m. Polski) 12 I-II 8,5 z 11
1952 Katowice (m. Polski) 22 XIII-XIV 10 z 21

1953 Szklarska Poręba (półfinał M. Polski) 16 VIII 8,5 z 15
1954 Legnica (m. Dolnego Śląska) 14 IV 8,5 z 13
1954 Białystok (półfinał m. Polski) 16 I 10 z 15
1954 Łódź (m. Polski) 18 XII-XIII 7,5 z 17
1955 Jelenia Góra (m. Dolnego Śląska) 16 I 13 z 15
1955 Polanica Zdrój (półfinał m. Polski) 16 II-III 10,5 z 15
1955 Liga dojazdowa (DMP, I szach) 11 I 8 z 10
1955 Wrocław (m. Polski) 20 XI 8,5 z 19
1956 Poznań (półfinał m. Polski) 16 V-VII 9 z 15
1956 Wrocław (m. miasta) 12 I-II 9 z 11
1956 Wrocław (m. Dolnego Śląska) 16 III-IV 10,5z15
1956 Warszawa (Polska-Węgry-Czechosłowacja) 4 -2,5 z 5
1957 Liga dojazdowa (DMP, I szach) 11 IV 6 z 10
1957 Wrocław (m. miasta) 13 II 8,5 z 12
1957 Wrocław (m. Dolnego Śląska) 14 VI-VII 7,5z13
1957 Zarzecze (tur. klasyfikacyjny) 12 III 6,5 z 11
1958 Liga dojazdowa (DM~ I szach) 12 VIII 4 z 8
1958 Wrocław (m.Dolnego~ląska) 12 III-V 7z11
1959 Wrocław (m. miasta) 15 II-III 10 z 14
1959 Wrocław (m. Dolnego Śląska) 16 II-III 11,5z15
1959 Wrocław (tur. międzynar.) 12 III-IV 7,5 z 11
1960 Wrocław (m. miasta) 16 X 7,5 z 15
1960 Wrocław (m. Dolnego Śląska) 12 I-II ?
1961 Wrocław (m.DolnegoŚląska) 11 III-IV 7,5z10
1963 Wrocław (DMP, III szach) 12 III-VII 6 z 11
1963 Wrocław (m. Dolnego Śląska) 26 III-VII 6z11
1963 Wrocław (półfinał m. Polski) 10 VII 3,5 z 9
1964 Wrocław (m. miasta) 12 II ?
1966 Wrocław (m. miasta) 16 III-IV 10 z 15
1970 Wrocław (m. miasta) 15 VII 8 z 14
1970 Wrocław (tur. międzynar.) 11 III-VI 6,5 z 10
1971 Wrocław (m. miasta) 11 II 7 z 10
1971 Wrocław (tur. międzynar.) 12 VII-IX 5 z 11
1972 Wrocław (m.DolnegoŚląska) 12 III 7z11
1972 Wrocław (m. "Hetmana") 11 I 9,5 z 10

Tadeusz Wolsza, "Arcymistrzowie, mistrzowie, amatorzy ...  Słownik biograficzny szachistów polskich" tom III, Warszawa 1999, Wydawnictwo DiG

alt